(نۆٹ: سَبریه کَریم جنوبی کُردستانءِ شهر سُلئیمانیهءَ 1950ءَ پێدا بوتگ. سَبریهءِ 17 سالی بَچّ ارَم 1988ءَ گرَگ بیت، بێگواه کنگ بیت، رندا پاهۆ دئیَگ بیت. سَبریهءَ اے کِسّه وت آورتگ، اَمیره محمدءَ نبشته کتگ ءُ ’کُرد جنێنانی کِسّه‘ نامێں انگرێزی کتابےءَ هئوار اِنت… بلۆچستانءَ اے پئیمێں کسّه سَکّ باز اِنت. اگں چُشێں مردمے زانئے، آئیءِ کِسّهءَ اَلّمءَ نبشته کن ءُ په ما دێم دئے. ب ٹ)
1988ءَ سَدّام رجیمءَ کرفیو جتگاَت. همے کرفیوءِ وهدا منی چُکّش گِپت. منی چُکّ چێرُکائی گۆں رجیمءِ مخالفاں کارءَ اَت، پمێشا گِرگ بوت. نَزاناں چۆنیا هالئےِ دَر اَتکگاَت. من نَزانت منی چُکّ سَدّامءِ کجام ٹارچرسیلءَ بند اِنت، یا بارێں نوں زندگ اِنت یا کُشتگِش. ما شهر په شهر تچگا اَتێں، که بلکێں جاگهے نه جاگهے هالے رسیت.
رَندیءَ مارا هالءَ گِپت که بَغدادءَ اِنت، جنرَل جێلءَ. زاهر اِنت، شَرّیءِ سرا جتگ ءُ نوں اۆدا راهِش داتگ. هر رندا که من اَرَمءِ چارَگا شُتاں، من آئیءِ سنگت هم چارِتنت، همدا بند اَتنت گۆں. من آهانی کاگد ءُ نمدی هم بُرت ءُ آورتنت. من جنرَل جێلءَ بندێں سیاسی کئیدیانی جنێنێں کَرّاچ بوتاں.
رَندا منا هالءَ گِپت که منی چُکّءِ جاسوسی کئیا کتگ، بلے من گۆں وتی چُکّءَ کئول کتگ که من اے مردمءِ لۆگءِ مردماں هال ندئیاں که شمئے چُکّءَ منی چُکّ مَرگءِ دپا داتگ. منی چُکّءَ هم منا زُبان دات که لَٹّ ءُ کُٹّانی تها کَسّی نامءَ ندنت. ما تُرسےءَ اتێں که اگں نامے چه مئے زُبانءَ دَر اَتک، تنزیمءِ مردم جنجال بنت، بازێنے در په در بیت.
من باز رندا وتی چُکّءِ چارَگا بغدادءَ شُتاں. نوں منی زندگی گۆں همے وداراں شِکل گِپتگاَت. یک رۆچے یکّےءَ مئے لۆگءِ دروازَگ ٹُکّت. مئے مێتگءِ انچارج اَت. گُشی مرچیءِ مرچی برئو ابوغرێب جێلءَ. گُڈّی رندا وتی چُکّءَ بچار. ابوغرێب بغدادءِ رۆدراتکءَ جاگهے. سَدّامءِ زمانگءِ سَکّێں تُرسناکێں جێلے همدا بوتگ. کَسے که اِدا دێم دئیَگ بوت، گڑا کُشگ بیت یا زندءِ جێلءَ رئوت. مارا لۆٹائێنتش، که گۆں چُکّءَ آخری مُلاکاتءِ بکنێں. ارَم بهادُرّێں چُکّے اَت، کَسّی نامئےِ ندات.
من تاں گُڈّی رۆچءَ نَزانت چے بکناں. من دل کت، شُتاں جێلءَ، ءُ اَرَم جان هُدا هاپِز کت. آ دَمان بئیان کنگ بوت نکنت. من تهنا همے چیزّءَ زاناں که اندۆهاں منا پرۆشتگاَت، بلے من اے زالِمانءَ نئیشت که منی چَمّاں اَرسے بگِندنت. منی دل تْرَکّگا اَت. من گَرک اَتان، تُش تُش اَتاں. بلے من اے گپّ زاهر بوّگ نئیشت. شاهێں کادِرءَ چه وتی بَکشندهیءَ آ رۆچءَ منا اے تئوکل دات.
تانکه من اۆدا اَتاں، من په سَبر ءُ داشتے وتی اِنانءَ اَتاں. من که جێلءِ ریسِپشنءَ شُتاں، اے دراهێں کاتِلانی چَمّ منا سَکّ اَتنت. منا گرێوَگ ءُ زاریءَ گِندگ لۆٹگا اَتنت. اے چیزّءَ آهانءَ تاهیرَ دات. بلے من چۆ نکُت. من وتی دراهێں درد، په وتی ڈێهءَ مِهرے کت، ءُ من نارَهے چِست کت که ”کُرد زنده باد. کُردستان زنده باد.“ نوں منا چےءِ تُرس اَت!
لهتێں وهد گوَست. مزَنێں ائیدءِ پێسری رۆچءَ، مئے مێتگءِ انچارج اَتک که واجکار شمارا لۆٹَگا اَنت. گڑا من شُتاں. منا پئوجیانی ڈائرکٹرءِ کرّا بُرتِش. گُشی اے تئی چُکّءِ ڈِت سرٹیفیکیٹ اِنت. اے کاگدءَ بزور، برئو، وتی چُکّءِ لاشءَ بَر.
من وتی داشت بلند کت که منی دَردءَ مگِندیت. من زانت اِشاں منا پمێشا لۆٹائێنتگ که منا پِریات ءُ زاریءَ بگِندنت. اے په اِشاں ائیدے. من گُشت من لاشءَ انّون نبَراں.
مَردءَ باوَر نبوت. چَمّئےِ دَر گُڑێتنت که چێا؟
من گُشت، انّون زلورت نهاِنت. من هپتگےءَ رَند کایان ءُ لاشءَ بَراں.
گُشی، اے گپّءَ چۆں سَگّت کنئے؟
من هال دات که من هما ائولی رۆچءَ زانتگ که نوں اَرَم زندگ نمانیت. منی نێمگا چارتئے که تئی نام کئے اِنت؟
من گُشت سَبریه.
گُشی شُناختی کارڈ؟
من دات. باوَر کنگا نهاَت که اے بچکّ که لاشئےِ آیانی کرّا اێر اِنت، من اِشیءِ اَسلی مات آں. پدا اَرَم جانءِ شُناختی کارڈئےِ چارِت. نوں که پَکّائےِ کت که اَرَمءِ شناختی کارڈءِ سرا ماتءِ نام که نبشته اِنت، اے منی نام اِنت، زَهرا زَهر ٹێبلءَ مُشتے جتئےِ که ”تئو اَرَم نادرءِ اسلی مات ئے؟“
”هئو“ من گُشت.
”گڑا لاشئَے چێا نبرئے؟“
”مں وتی لۆگ، چُکّ، همساهگ… اے دُرسانی ائیدءَ هراب بوّگ نئیلاں“ من گُشت.
نوں دیستئےِ که من زار ءُ پریاتءَ نئیاں، گُشی، آ کئومءِ مات که شما اِت، آهانی انکلابءَ راهاں کَس داشت نکنت.
من که لۆگءَ شُتاں، تاں ائیدءِ رۆچ هلاس بوتنت، من کَس سهی بوّگ نئیشت که چے بوتگ. ائید که گوَست، من جنازهءِ دراهێں تئیاری کُتنت، ءُ نوں لۆگءِ مردم هال داتنت که ”من رئواں لاشءَ کاراں.“ من انچۆ که اے گپّ جت، هر یکّےءَ دپ پچ کَشّان کت. من گُشتنت که ”من که لاشءَ کاراں، پریات ءُ زاری مکناِت ءُ دلءَ زمینءَ مَمُشاِت. سرکاری اپسر گۆن لاشءَ گۆن بنت. شمئے گرێوَگ اے اپسراں گَل کنت. دلءَ بداراِت، اگں نه، دژمنءِ دل تاهیر گیپت.“
ما اَرَم جانءِ لاش په هامۆشی ءُ په سنگینی آورت. ءُ ما اے زالمانءَ دَمانےءَ هم اے مۆکه ندات که مئے چَمّاں اَرسے بگِندنت. بلے منی دل چه هما آخری مُلاکاتءَ رند گۆن من گۆن نهاِنت.
اے اَرَم نادرءِ مات، سَبریهءِ کسّه اِنت. سَبریه مُدام دْوا کنگا اِنت که یا هُدا، چۆ که گۆں من بوتگ، گۆں دگه کَسّءَ مبات.
